ANaarZ

Winter 2018-19 Nieuwsbrief aANZet tot Wijsgerig Leven

Deze Nieuwsbrief begint met een terugblik en geeft dan een kort overzicht van de activiteiten die aANZet in het nieuwe jaar 2019 organiseert: de wijsgerige cursussen, verdiepingsdagen en retraites met de data t/m de zomer.

De terugblik

We zijn in september, voor de negende keer alweer, gestart met de Wijsgerige Jaargang. Deze cyclus biedt de mogelijkheid een jaar lang kennis te maken met filosofie en zelf te filosoferen. Elk jaar wisselt het thema. Het jaarthema voor 2018-19 was en is: reizen door de wereld-filosofie. De reis-onderdelen, vanaf p. 2 hieronder beschreven, zijn ook los van elkaar te volgen.

We begonnen onze wijsgerige reis vanuit de Westerse filosofie: in Europa

Onze uitgangsvraag is: wat is filosofie? Hoe is het ontstaan en wat verstaan we hieronder? Om deze vraag te beantwoorden reisden we afgelopen herfst met twee groepen langs Milete waar we de pre-socraten ontmoetten. We onderzochten het begin van wat we 'de filosofie' noemen. Vervolgens reizen we door naar Athene en werkten dit verder uit met Socrates, Plato en Aristoteles. We volgden met het spoor van Aristoteles' leerling Alexander de Grote een cruciale zijweg tot aan India en keerden daarna weer terug naar Rome om van daar uit te bezien wat de Renaissance als 'wedergeboorte' nu eigenlijk inhield. Meer noordwaarts gingen we op zoek naar de wortels van 'de westerse verlichtingsidee' en zagen dat dit zonnige Europese ideaal ook zijn post-moderne schaduwzijdes heeft. We maakten de keer naar de wereldfilosofie die kenmerkend is voor de 21eeeuw.

De Wijsgerige Zijderoute

We deden dit door een begin te maken met het bespreken van de relaties tussen de oude wijsgerige culturen. (Het spoor van Alexander.) We zagen hoe dit verder vorm kreeg in de Zijderoute die (o.a. door een aantal nu Islamitische landen) vanuit Venetié en Rome naar China liep (historisch gezien gebeurde dit andersom), waarlangs o.a. zijde voor goud en vele ideeën onderling werden uitgewisseld. Deze zijderoute hebben we vorig jaar bereisd. (Zie hiertoe de vorige (eerste) nieuwsbrief en de verslagen op Facebook en Instagram).

Islamitische cultuur en filosofie.

Om de wortels van de Islamitische filosofie te kunnen onderzoeken reisden we door naar Mekka: we bezagen hoe de Islam is ontstaan en waarom dit relevant is voor de wereldfilosofie. Daarna reisden we naar Iran, een fascinerend land en zagen hoe de oude Griekse filosofie van Plato en Aristoteles vormend is geweest voor de klassieke Islamitische filosofie (falsafa). We bespraken het werk van denkers als Avicenna en ontdekten de keer naar de Soefi-mystiek. Dit richtte onze aandacht op soefi-dichters als Rumi en andere mystieke denkers uit het Islamitische cultuurgebied. Tenslotte bezochten we de twee uiteinden van de Dar al Islam: Al Andaloes (het Islamitische Spanje), waar Christelijke, Joodse en Islamitische denkers een bijdrage leverden aan de wereldfilosofie, om dan weer door te reizen voor een verkenningstocht naar India om te bezien wat Akbar de Grote op het oog had toen hij filosofen van over de hele wereld samenbracht in Fatehpur Sikri. Zo bezagen we twee filosofisch rijke voorbeelden van een werkzame interculturele beschaving. Gedurende de verdiepingsdagen lazen we uit het werk van o.a. Avicenna en Al Arabi. Hieruit zijn twee Readers Islamitische filosofie voortgekomen: 1. Klassieke Islamitische filosofie (falsafa) en 2. Mystieke Islamitische filosofie (hikma).Terugblikkend en afsluitend stelden we ons de vraag: wat is Islamitische filosofie?

En nu zijn we aangekomen in het jaar 2019 en start ons tweede reisonderdeel: we reizen, in het nieuwe jaar, verder door in India en dan naar Tibet, China en Japan en (nieuw in de Jaargang) naar Afrika en we sluiten vervolgens af met een viertal bijeenkomsten waarin we het geheel van de Wereldfilosofie, met overeenkomsten en verschillen nog eens zullen overzien.

START India en Indiase filosofie (in 4 bijeenkomsten) 15 en 17 januari in den Haag

We beginnen onze reis in het nieuwe jaar rond de Indus, een vergeten beschaving, gelegen in het huidige Pakistan. We vinden hier oeroude sporen van wat we 'meditatie' noemen en hier pakken we het zijspoor van Alexander de Grote weer op dat we in het eerste onderdeel Westerse filosofie hebben gevolgd. Dit leidt ons naar de Greco-boeddhistische cultuur, een mengvorm van Griekse en Boeddhistische kunst. We bezien het Sanskriet als de cultuurtaal van het oude India en bespreken waarom dit van groot belang is voor de Indiase filosofie, zoals deze tot uitdrukking komt in achtereenvolgens de Vedas, Upanishaden, de Bagavad Gita en de zes grote filosofische systemen van de klassieke periode van het oude India. Met de bespreking van Shankara's advaita Vedanta ronden we dit overzicht van de grondslagen van de Indiase filosofie af met de vraag: wat is Indiase filosofie?

Data Indiase filosofie in Den Haag

DATA INDIASE FILOSOFIE
Dinsdag 15/01/2019 - 20:00 uur. 
Dinsdag 22/01/2019 - 20:00 uur. 
Dinsdag 29/01/2019 - 20:00 uur. 
Dinsdag 05/02/2019 - 20:00 uur.

Donderdag 17/01/2019 - 14:00 uur.
Donderdag 24/01/2019 - 14:00 uur. 
Donderdag 31/01/2019 - 14:00 uur. 
Donderdag 07/02/2019 - 14:00 uur.

Samengaand met de inleidende colleges Wereldfilosofie zijn er de verdiepingsdagen die de mogelijkheid bieden nader in te gaan op de in de colleges aangeboden lesstof. We lezen en bespreken hier originele filosofische teksten uit India, vertaald in het Nederlands.

Verdiepingsdagen INDIA
27 januari
: Grondslagen van de Indiase filosofie
We lezen en bespreken:
- de onvolprezen 'hymne van de schepping' (filosofische poëzie van vóór de keer-tijd ).
- tekstdelen uit de voor het ontstaan van het Indiase filosofisch denken zo belangrijke offerrituelen van de 
Rigveda
- de belangrijkste dialogen uit de Upanishads (meditatieve wijsheidsteksten) die bepalend zijn voor alle Indiase filosofie daarna)
- wijsgerige hoofdstukken uit de Bhagavad Gita, de tekst die bekend staat als "de bijbel van het hindoeïsme".

10 februari Taalfilosofie, metafysica, religie en levensleer: Teksten uit de latere Indiase filosofie: we beginnen met een korte inleiding in het Sanskriet, de heilige taal van het Oude India door de structuur van het alfabet en de eerste 10 regels van de grammatica van Patanjali te bezien, daar deze het archetypische voorbeeld vormen van een compacte, systematische aanpak, kenmerkend voor de latere Indiase filosofie. We bezien vroege teksten van de logisch-empirische scholen van het Nyaya- Vaisheshika (met 's werelds oudste regels voor dialoogvoering), de verzen van het Samkhya (met de daarin uiteengezette fascinerende evolutietheorie), we lezen uit de Yogasutras van Patanjali (wat duidelijk maakt dat dit iets heel anders is dan wat we nu zo onder yoga verstaan); we bezien een tekst van het Mimamsa, over de eeuwigheid van (NB!) taal en klank en we lezen een tekst van Shankara, grondlegger van de in het westen zo invloedrijke advaita-Vedanta-school. Kortom, we lezen en bespreken teksten uit de 6 filosofische systemen van het oude India.

De readers (met de bij de desbetreffende Verdiepingsdagen behorende teksten) worden vooraf toegestuurd aan de deelnemers (die verondersteld worden ze dan ook vooraf te lezen).

Boeddhistische filosofie: Boeddha in India, Nepal, Tibet, China, Japan
(in 6 bijeenkomsten)
Dit onderdeel van onze filosofische wereldreis brengt ons naar het huidige Nepal, waar Siddhartha Gautama, beter bekend als de Boeddha, werd geboren: we bezien het leven van de Boeddha en zijn oorspronkelijke leer: de eerste bijeenkomst van dit onderdeel van onze reis door de Wereldfilosofie heet dan ook:

1. de Boeddha en zijn leer Het leven van de Boeddha in woord en beeld.
Een introductie tot het leven van Siddhartha Gautama, de latere Boeddha: zijn levensomstandigheden, het bereiken van de verlichting, het eerste onderricht, zijn leven als leraar, zijn sterven en zijn nalatenschap. We gaan in op verschillende aspecten van de historische, legendarische en de mythische Boeddha. Met veel voorbeelden uit de boeddhistische kunst en de symboliek, verbonden met zijn levensfasen en zijn handbewegingen (mudras).

2. Noord-India: Hinayana: het kleine voertuig

Hierna bezien we het cultuurgebied van Noord-India waarin het vroege boeddhisme vorm krijgt. We leren meer over de filosofische grondslagen van het vroege boeddhisme: de 4 edele waarheden, het Achtvoudige Pad, de dharmas en de skandhas. Tevens maken we kennis met de oude geschriften van de Pali-canon (de oudste boeddhistische geschriften) en de Abhidhamma: de filosofische en psychologische commentaren op de leer van de boeddha.

3. Zuid-India: Mahayana: het grote voertuig

We maken kennis met de latere ontwikkelingen binnen de boeddhistische leer (vanaf het begin van de jaartelling beginnend in Zuid-India) en we bezien de enorme veranderingen die daar mee samen gaan: de opkomst van wat Overstijgende Wijsheid' wordt genoemd, met denkers als Nagarjuna en Candrakirti en scholen als het Madhyamaka, het Yogacara en we overdenken wat dat nu allemaal te betekenen heeft voor ons.

4: Tibetaans boeddhisme

Over de vormen die het boeddhisme aanneemt in Tibet en de Grote Wijsgerige Scholen: deNyingmaKagyuSakya en de Gelug met hun heel eigen verwerking van het Indiaas-boeddhistische erfgoed; over de wisselwerking met de inheemse religie, het Tibetaanse Dodenboek en over de dalai-lama natuurlijk.

5: Chinees boeddhisme

We bezien hoe het boeddhisme China binnenkwam en langzaamaan, in wisselwerking met Confucianisme en Taoisme een Chinees boeddhisme werd. We nemen het Cha'an-boeddhisme (voorloper van ZEN) en de stroming van 'het Zuivere Land' (Sukhavati) onder de loep.

6. Japans Boeddhisme

We bespeken Zen, Soto en Rinzai, met speciale aandacht voor de zen-patriarch Dogen en de invloed van zen op de kunst. En verder: Sukhavati, het Zuivere Land en het belang van de lotussutra voor miljoenen Japanners. Hier zien we hoe het Boeddhisme leren omvat die elkaar lijken uit te sluiten. Dus ook hier, afsluitend en terugblikkend, de vraag:

wat is boeddhistische filosofie?

Data Boeddhistische filosofie
Dinsdag 12/02/2019 - 20:00 uur. 
Dinsdag 19/02/2019 - 20:00 uur.
Dinsdag 26/02/2019 - 20:00 uur.
Dinsdag 05/03/2019 - 20:00 uur. 
Dinsdag 12/03/2019 - 20:00 uur. 
Dinsdag 19/03/2019 - 20:00 uur.
Dinsdag 26/03/2019 - 20:00 uur.

Donderdag 14/02/2019 -14:00 uur.
Donderdag 21/02/2019 -14:00 uur.
Donderdag 28/02/2019 -14:00 uur.
Donderdag 07/03/2019 -14:00 uur.
Donderdag 14/03/2019 -14:00 uur. 
Donderdag 21/03/2019 - 14:00 uur. 
Donderdag 28/03/2019 - 14:00 uur.


Verdiepingsdagen in Den Haag, rondom 'boeddhisme' in INDIA, TIBET en JAPAN

24 Februari: Leerreden van de Boeddha en vroege Boeddhistische (Theravada-) teksten:
we lezen en bespreken de eerste drie leerredes van de Boeddha die aangeven hoe hij de leer (op steeds verschillende wijze) vorm gaf. Daarnaast lezen en bespreken we enige korte filosofisch belangrijke teksten uit de Palicanon. Ook lezen we uit 'De vragen van Menander' (een tekstvoorbeeld uit de Grieks-Boeddhistische periode met daarin een filosofische analyse van 'het zelf' en de eerste afspraak voor een machts-vrije filosofische 
dialoog).

10 maart Bodhisattvas aan het woord: Teksten uit het Mahayana-boeddhisme
We lezen, beluisteren en bespreken het dagelijks in vele boeddhistische kloosters onophoudelijk gereciteerde Hart- en het Diamantsoetra (dat de filosofische premissen van het Hartsoetra wat uitgebreider uiteenzet). We lezen en bespreken teksten van de prominente boeddhistische filosofen Nagarjuna (de tweede Boeddha), Candrakirti (met zijn heldere commentaar op de radicale filosofie van Nagarjuna), Asanga en Vasubandhu (stichters van de Zuiver-Bewustzijn-School), Dignaga en Dharmakirti (de boeddhistische logici) en we sluiten af met Shantideva, die een enorme invloed had, met name op het Tibetaans boeddhisme.

24 maart Tibetaanse meesters aan het woord
We lezen en bespreken teksten van de 4 Grote Wijsgerige Scholen van Tibet: de Nyingma, Kagyu, Sakya en de Gelug die elk voor zich een licht werpen op de veelzijdige Tibetaanse tradities. Elk van deze scholen geeft uiteenlopende interpretaties van de leer van de Boeddha.
Het lezen van deze teksten geeft veel inzicht in wat Tibetanen verstaan onder de 
bodhi: de verlichting. Daarnaast lezen we teksten uit de Lojong-traditie waarin 'het trainen van de geest' centraal staat: een bijzondere tekst die als doel heeft mensen om te vormen tot bodhisattvas: wezens die geschikt zijn voor de verlichting.

31 maart Filosofie & Meditatie
We lezen teksten waarin boeddhistische meditatie centraal staat, o.a. uit het soetra van de aandacht (
satipatthanasutta), wellicht de oudste en belangrijkste meditatietekst van alle boeddhistische tradities. We lezen (ter vergelijking) uit enige andere belangrijke meditatiesoetras uit de Palicanon. Daarnaast lezen en bespreken we Cha'an teksten uit het oude China en we lezen uit de Shobogenzo, waarin de Japanse Meester Dogen zijn unieke visie t.a.v. boeddhistische filosofie & meditatie uiteenzet.

Deze teksten (de bij de desbetreffende Verdiepingsdagen behorende Readers) worden vooraf toegestuurd aan de deelnemers die verondersteld worden ze dan ook vooraf te lezen.

Filosofie & Meditatie

Tijdens de verdiepingsdagen zullen we, naast het lezen en bespreken van Boeddhistische teksten, vooraf en ter afsluiting ook mediteren. Steeds gaat het dan om vormen die passen en aansluiten bij de besproken tradities. De begin- en eindtijd worden daarom wat aangepast. Nadere en meer specifieke info wordt t.z.t. aan de deelnemers verstrekt.

Vooruitzicht LENTE 2019

Vanaf april zullen we onze reis door de Wereldfilosofie vervolgen met de volgende onderdelen. Meer inhoudelijk nieuws hierover volgt in de derde Lente-Nieuwsbrief van aANZet. Hier vast de data voor de cursus- en verdiepingsdagen:

Cursus: China en Chinese filosofie [laatste 2 data onder voorbehoud] 

dinsdagavonden 2-9-16 -23 apr [of 7 mei]
donderdagmiddagen 4-11-18 -25 apr [of 9 mei],

Cursus: Afrika en Afrikaanse filosofie
Data: dinsdagavonden 14, 21 mei en donderdagmiddagen: 16, 23 mei

Cursus: Wereld-filosofie: een terugblik op en overzicht van de verschillende, in het voorafgaande jaar besproken, filosofische en wijsgerige tradities: de Westerse, Islamitische, Indiase, Boeddhistische, Chinese en de Afrikaanse filosofie. Wat hebben ze gemeen opdat wij ze alle evt. 'filosofie' kunnen noemen? Waarin verschillen zij en wat is (wereld-) filosofie nu eigenlijk?

Data: dinsdagavonden: 4, 11, 18, 25 juni en donderdagmiddagen: 6, 13, 20, 27 juni
Voor deze drie onderdelen (die goed los van elkaar te volgen zijn) kun je je opgeven via de website

van de VU Den Haag. (Zie hieronder) VERDIEPINGSDAGEN

De verdiepingsdagen zijn als volgt gepland:

Twee zondagmiddagen rondom CHINA en de Chinese filosofie
14 apr Rondom rituelen: We lezen en bespreken teksten uit het Confucianisme. Confucius, Mencius en Xun Zi en de relatie met het Boek der Veranderingen (de I TJING)

28 april Vrij zwerven: We lezen en bespreken teksten uit het Taoïsme: Lao Zi en Zhuang Zi en de relatie met het Boek der Veranderingen (de I TJING)

Verdiepingsdag rondom AFRIKA en de Afrikaanse filosofie26 mei Halteplaats Afrika: Wat is Afrikaanse filosofie?

Twee Verdiepingsdagen rondom WERELDFILOSOFIE:
16 juni Lezen en bespreken we teksten van en rondom reizigers, pelgrims en pioniers uit de Wereldfilosofie

30 juni VDD 17 Afsluitende verdiepingsdag:
Boeddho-Socratisch Gesprek rondom de vraag: Wat maakt je tot een wijsgerig pelgrim?

Opgeven verdiepingsdagen graag via wijsgerigleven@mail.com

De Zwijgen & Spreken Retraite

Zoals elk jaar twee keer begeleid ik ook dit voorjaar een retraite, samen met Erik Boers van Het Nieuwe Trivium. Deze retraites kenmerken zich door een ritmische opeenvolging van filosofisch onderzoek, middels een Socratisch Gesprek, afgewisseld met (aandachts-) meditatie. We noemen ze al 18 jaar lang: Zwijgen & Spreken. Ze zijn kleinschalig, (max. 6 pers.) en duren drie dagen. De eerstvolgende retraite is in het voorjaar van 2019. [1-4 mei] Belangstelling? Mail naar info@anz.nu. Zie hiertoe ook de website van Het Nieuwe Trivium

De Wijsgerige aANZet-Retraite (aangepast)

Ter afsluiting van het de Wijsgerige Jaargang organiseer ik ook een zomer-retraite voor (ex-) deelnemers aan de Wijsgerige Jaargangen. Als je deze nieuwsbrief krijgt, ben je uitgenodigd daaraan deel te nemen. Deze retraite zal plaatsvinden in in België en duurt 3 dagen. Met gratis voorovernachting. Maximaal 8 deelnemers. Kosten € 450 per deelnemer. Incl. verblijf, eten, leesmateriaal en begeleiding. Interesse? Mail naar Peter via info@anz.nu

Zoetermeer, winter 2018-19

[Wereldfilosofie is als een olifant in een kamer]

De kamer is donker.
Op de tast voelen we, allemaal.

De één voelt een slurf:
het lijkt wel een tuinslang. De ander een poot:
nee, ’t is een pilaar.
Een oor: een waaier.
Een rug: een troon van leer.

Allen voelen een deel,
en denken aan het geheel.
Wat we nodig hebben is licht.
Een enkele kaars volstaat en weg zijn de verschillen.

Uit: Gedichten over vrijheid, vrede en vriendschap, samengesteld door Amnesty International ter gelegenheid van de zestigste verjaardag van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Oorspronkelijk uit de Masnavi van Roemi, Perzisch soefi-dichter.

Eerste Nieuwsbrief aANZet tot Wijsgerig Leven zomer 2018

Beste mensen, geachte wijsgeren,

Dit is de eerste Nieuwsbrief van aANZet tot wijsgerig leven. Je ontvangt deze omdat je een cursus hebt gevolgd bij aANZet, op retraite bent geweest of je hebt de Wijsgerige Jaargang gedaan. Voor sommigen lang en anderen pas geleden.

In deze Nieuwsbrief staat een kort overzicht van de activiteiten die aANZet dit studiejaar organiseert:

de Wijsgerige Jaargang

Allereerst is er natuurlijk de Wijsgerige Jaargang. Deze cyclus biedt de mogelijkheid een jaar lang kennis te maken met filosofie en zelf te filosoferen. Het Jaarprogramma staat online als de Wijsgerige Jaargang 2018-19. Deze opzet vind je natuurlijk ook terug op de website van de Volksuniversiteit Den Haag. Hier kun je je opgeven. Ook voor de verschillende onderdelen.

Jaarthema

We beginnen in september weer met de Westerse filosofie. Zoals elk jaar wisselt het thema. Het jaarthema is nu: 'Wereldreis door de filosofie'.

“Reizen is een nuttige bezigheid. Je geest is voortdurend in de weer om onbekende en nieuwe dingen te ontdekken, en een betere leerschool ken ik niet.” Michel de Montaigne. “De Essays.”

Zoals de meesten van jullie weten lag mijn focus de afgelopen jaren vooral op verinnerlijking. (Filosofie & Meditatie). De komende jaren wil ik, als het kan, de cultureel-historische kanten weer wat meer onderzoeken en toelichten. We reizen daarbij langs de Middenweg in het besef dat deze (binnen- en buiten-) aspecten nooit los staan van elkaar. De metafoor van het reizen geeft dit ook aan: we reizen langs mooie plaatsen, maar hoe we ze zien is aan ons. Het gedicht van Rumi, (islamitische dichter-wijsgeer) op het einde van deze Nieuwsbrief geeft aan dat we ook altijd reizen binnen onszelf. Daarnaast is dit gedicht een illustratie voor wat aandachtsmeditatie inhoudt. We verbreken deze verbinding van filosofie met meditatie niet, maar het accent komt anders te liggen. De Jaargang wordt wat speelser en krijgt meer het karakter van een filosofische vakantie.

Westerse filosofie: reis door Europa

Gedurende deze herfst reizen we dan langs:
Milete: en ontmoeten daar de pre-socraten. We onderzoeken het begin van de filosofie en maken (evt. opnieuw) een aanvang met zelf filosoferen. Vervolgens reizen we door naar Athene en spreken daar Socrates & Plato. Met Alexander de Grote reizen we mee tot in India en bezien wat zijn leermeester Aristoteles van zijn leerling leerde. Dan gaan we naar Rome als het centrum van de Middeleeuwse filosofie en bezien van daaruit wat de Renaissance nu eigenlijk inhield. Meer noordwaarts dan gaan we op zoek naar de wortels van 'de westerse verlichtingsidee' en zien hoe dit zonnige Europese ideaal ook zijn schaduwzijdes heeft.

Wil je je kennis hierover verfrissen en verdiepen? Dan kun je je nu inschrijven! Met een nieuw jaarthema liggen ook de accenten anders en zijn sommige onderdelen wezenlijk anders. Ik geef dit onderdeel zowel overdag als 's avonds, in ieder geval in Den Haag en in Zoetermeer.

De Zijderoute

Van 17 april t/m 10 juli ben ik op reis geweest lang de Zijderoute. We hebben 7 landen bezocht en daarin vele boeddhistische sporen gevolgd. Uiteraard komt het een en ander hiervan terug in de Wijsgerige Jaargang. Vier van de landen die we hebben bezocht, waren Islamitisch. Dat was een nieuwe ervaring voor mij en heeft me in vele opzichten verrast. De voorbereidingen en de ervaringen die ik daarbij heb uitgewerkt vormen de grondslag voor een nieuw onderdeel in de Jaargang:

Islamitische cultuur en filosofie.

Zodoende reizen we, na onze Europese filosofie-tour, door naar Mekka: we bezien hoe de Islam is ontstaan en waarom dit relevant is voor de wereldfilosofie. Gedurende de tweede bijeenkomst bezien we Iran. Dit is een fascinerend land en is bakermat van klassieke Islamitische filosofie en van Soefi-mystiek. De derde keer bezoeken we Spanje waar, in het Islamitische Al Andaloes, Christelijke en Islamitische filosofie in samenhang met Joodse denkers een bijdrage levert aan wereldfilosofie, om dan weer door te reizen naar India om te bezien wat Akbar de Grote op het oog had toen hij filosofen van over de hele wereld samenbracht in Fatehpur Sikri. Met speciale aandacht voor soefi-dichters als Rumi en andere mystieke denkers uit het Islamitische cultuurgebied.

Vooruitblik 2019
Tweede reisonderdeel: India, Tibet, China, Japan en Afrika
Dan reizen we, in het nieuwe jaar, verder door in India, Tibet, China en Japan en (ook nieuw in de Jaargang) naar Afrika. Dit reisverhaal vormt het onderwerp voor de Tweede Nieuwsbrief die rond kerst/nieuwjaar uitkomt.

DE WIJSGERIGE PELGRIMSDAGEN

VAN filosofisch REIZIGER TOT wijsgerig PELGRIM

Naast de Wijsgerige Jaargang is er ook weer de mogelijkheid mee te doen met de Wijsgerige Verdiepingsdagen. Hier creëren we rustplaatsen binnen de reis door de wereldfilosofie.We maken halt en concentreren ons op bepaalde denkers. We lezen en bespreken teksten. We betrekken deze op ons eigen leven. We doen dit door goed te lezen en bedachtzaam te spreken. Dat wil zeggen: meditatief en socratisch aan de hand van de eigen ervaring. Zo worden reizigers pelgrims. Het thema hier is:

DE WERELD ALS PELGRIMSOORD

Deze dagen zijn met name bedoeld voor (ex-) Jaargangers (en andere wijsgeren) en bieden de mogelijkheid tot uitwerking en reflectie t.a.v. hetgeen in de Wijsgerige Jaargang werd en wordt aangereikt. De nadruk ligt op de wijsgerige praxis, middels het lezen en bespreken van originele filosofische teksten (in Nederlandse vertaling), gerelateerd aan het dagelijks leven en werk van de deelnemers.

De wijsgerige verdiepingsdagen vinden plaats, eens in de 14 dagen, op zondagen, van 14.00-17.00 uur op een nader bekend te maken adres. De eerste Wijsgerige Verdiepingsdag start nadat de Wijsgerige Jaargang van start is gegaan. De dagen volgen het patroon van de Jaargang: in de herfst tot aan de winter Westerse en Islamitische wijsgerige teksten en besprekingen, van de winter tot aan de zomer (gedurende het tweede reisonderdeel) zijn er Indiase, Boeddhistische, Chinese en Afrikaanse filosofisch-wijsgerige verdiepingsdagen. We sluiten af met twee verdiepingsdagen rondom 'wijsgerige pelgrimages en wereldburgerschap'.

De Wijsgerige Verdiepingsdagen

Je hebt al wat ervaring met de werkwijze van aANZet en weet al iets van de (wereld-) filosofie Je wilt meer weten en begrijpen en dit bespreken, ook met andere deelnemers? Dan kun je deelnemen aan deze dagen waarin close reading wordt gecombineerd met een socratisch gesprek.

Dan kun je nu je belangstelling tonen door te mailen naar Peter:wijsgerigleven@mail.com De kosten bedragen 25,- per deelnemer, per verdiepingsdag. Incl. teksten, thee en versnapering. Geef aan voor welke dagen je belangstelling hebt en ik zal dan weer contact met jou opnemen. Wacht niet te lang met aanmelden a.u.b. want we gaan uit van een min. van 6 en een max. van 10 deelnemers. Voor een aANZet tot wijsgerig leven! Dit jaar, op:

7 oktober. Plato lezen, Socrates begrijpen. Over de Platoonse achtergronden van het Socratische Gesprek, dat we tegelijkertijd ook voeren aan de hand van een Platoonse dialoog!
21 oktober. Aristoteles: deugdenethiek en de filosofie van het Midden. Over de Middenweg en het goede leven. Hoe kunnen wij deze bewandelen en er deel aan hebben?

4 november. Meister Eckhart: Godsgeboorte in de ziel. Middeleeuwse mystiek. Godsgeboorte in de mens. Volgens de dominicaan Eckhart een reële mogelijkheid! 18 november. Buber: Wijsgerige dialoog als levensvorm. Een Joods denker met de overtuiging dat juist spreken en goed luisteren een noodzaak is. Hoe doe je dat?

NABIJE OOSTEN
2 december. 
Falsafa, ofwel: filosofie in de Islam. We lezen en bespreken gezamenlijk filosofische teksten van beroemde islamitische wijsgeren en op
16 december. Teksten van islamitische mystici (filosofen en dichters). Bodemloze liefde is hier de inspiratiebron!

Na deze wijsgerige reis door de eerste twee cultuurdomeinen worden de wijsgerige dagen in het nieuwe jaar, rondom en naar India, Tibet, China Japan en Afrika voortgezet en toegelicht in de volgende Nieuwsbrief ...

Korting van 10% en GRATIS voor vroege reizigers: Socratisch Gesprek
Weet je het al en wil je deelnemen aan de wereldreis in zijn geheel? Dan krijg je 10 % korting van de Volksuniversiteit op de Jaargang en als je ook meedenkt op de Pelgrimsdagen, van mij het afsluitende Socratisch Gesprek op de laatste verdiepingsdag gratis. Het gesprek gaat uit van de vraag: wat maakt je tot een wijsgerig pelgrim?

De Zwijgen & Spreken Retraite

Zoals elk jaar twee keer ga ik ook dit najaar op retraite samen met Erik Boers van Het Nieuwe Trivium. Deze retraites rondom Zwijgen & Spreken zijn kleinschalig, duren drie dagen en de eerstvolgende is ook nu weer volgeboekt. De volgende retraite is in het voorjaar van 2019. Belangstelling? Mail naar info@anz.nu

De Wijsgerige Retraite

Ter afsluiting van het de Wijsgerige Jaargang organiseer ik ook het komende jaar een retraite voor wijsgeren. Als je deze nieuwsbrief krijgt, ben je tevens uitgenodigd daaraan deel te nemen. Deze zal plaatsvinden in de zomer van 2019 in Gent en duurt 5 dagen. Maximaal 12 deelnemers. Het thema draait altijd rond filosofie en meditatie en zal dit jaar meer specifiek vorm krijgen rondom poëzie en mystiek. Kosten liggen rond de 750 per deelnemer. Incl. verblijf, eten, leesmateriaal en begeleiding. Interesse? Je opgeven? Mail naar Peter via info@anz.nu

Leestip voor een Wijsgerige herfst en mijn eigen eerste kennismaking met de

Islamitische filosofie, een geschiedenis door Michiel Leezenberg, (2001) ISBN 90- 5460-046-2 Bekroond met de Socrateswisselbeker. Liefst tweede druk, omdat hierin de Islamitische filosofie in India een plek heeft gekregen.

ALTIJD aan te bevelen: mijn 'korte soetra van de aandachtsbeoefening'. Hier te downloaden.

Meer specifieke leestips bij de diverse onderdelen, krijg je als je je hiervoor aanmeldt. Veel meer leestips vind je ook op mijn website. Bij de Wijsgerige Jaargang en de Verdiepingsdagen krijg je wijsgerige leesteksten uitgereikt.

P.S. Als u geen prijs stelt op verdere Nieuwsbrieven rondom het Wijsgerige Leven, dan kunt u dit aangeven door een return-bericht te sturen met daarop de vermelding NEE BEDANKT.

Als je er zeker van wilt zijn de nieuwsbrief ook in de toekomst te ontvangen, dan kunt u dit aangeven door een return-bericht te sturen met daarop de vermelding JA GRAAG.

Voel je vrij deze Wijsgerige Nieuwsbrief door te sturen aan iemand die daar volgens jou prijs op stelt en wellicht belangstelling heeft voor de inhoud!

Tot slot het hierboven reeds aangekondigde gedicht van Rumi:

De herberg

Dit mens-zijn is een herberg
Elke ochtend nieuw bezoek:
Een vreugde, een depressie, een beperking, Een moment van aandacht komt
Als onverwachte gast.

Verwelkom ze; ontvang ze allemaal gastvrij; Zelfs als een menigte zorgen binnenstormt, Die met geweld je huis binnenste buiten keert.

Behandel elke gast met eerbied, want Misschien komt hij de boel ontruimen
Om plaats te maken voor nieuw geluk ......

De donkere gedachte, de schaamte, het venijn, Ontmoet ze bij de voordeur met een glimlach Vraag ze aan te schuiven.

Wees blij met ieder die langskomt, want
De hemel heeft ze gestuurd, stuk voor stuk, Om jou als raadgever te dienen ...

Korte toelichting

Gedurende mijn verblijf in Iran las ik het een en ander uit het werk van de grote soefi-dichters Hafiz en Rumi, regelmatig ook samen met Iraniërs, waarbij het opvallend was dat velen de werken van deze dichters uit hun hoofd kennen. Bovenstaand gedicht geeft de open denkruimte weer van de Soefi-filosofie en is ook duidelijk te linken aan het oordeelloze gewaarzijn van de aandachtsmeditatie. Dit is mijn vertaling, naar die van Coleman Barks in 'Rumi: the book of love'. Ook een aanrader! Raakt Rumi ook jou? Kom dan naar het onderdeel Islamitische filosofie of/en op 16 december naar de Wijsgerige Verdiepingsdag, gewijd aan soefi -dichters en -filosofen.

Graag tot ziens in de Wijsgerige Ruimte!

Met vriendschappelijke groet,

Peter van Hooft,

Socratisch boeddholoog, Reisleider in de wereldfilosofie

Zoetermeer, zomer 2018


DE TWEEDE NIEUWSBRIEF VOLGT IN WINTER 2019