UA-12723506-1

ANaarZ

Wat kun je lezen als inleiding? Welke boeken zijn goed om te lezen tijdens de Jaargang, of een cursus als 'Westerse filosofie'?

Vragen die nogal eens gesteld worden. In de komende tijd worden hier verschillende aanbevelingen en mogelijkheden vermeld. De specifieke aanbevelingen voor de cursussen wijsbegeerte 2017-18, (niet verplicht, wel aan te raden), vind je onderaan deze pagina.

Inleidingen filosofie, 'Westerse' filosofie en Wereldfilosofie

Tot voor kort stond 'filosofie' gelijk aan wat we 'westerse filosofie' noemden. Langzaam aan dringt het inzicht door dat dit een nogal eurocentrische (provinciaalse) benadering is. Daarom spreek ik liever van Wereldfilosofie. Daarbinnen bevinden zich 4 Grote Wijsgerige Tradities. Waarom zij de enige 4 Grote Tradities vormen komt tijdens de Wijsgerige Jaargang uitgebreid aan de orde.

Er zijn vele inleidingen in de filosofie en ze zijn over het algemeen niet slecht. Het verschil wordt veelal bepaald door de mate waarin een boek inleidend blijft, dan wel de diepte ingaat en de keuzes die daarbij worden gemaakt (veelal volgens de voorkeuren van de schrijver natuurlijk).

Er is natuurlijk ook heel veel te vinden op internet, vaak in het Engels, maar ook in het Nederlands. Zie daartoe de aanbevelingen op LINKEN NAAR ...

OM TE BEGINNEN

Om te beginnen een paar boeken die een ruimere benadering hebben van filosofie en als inleiding tot, dan wel leesboek gedurende de Wijsgerige Jaargang kunnen dienen. Je kunt ze tijdens de Jaargang als naslagwerk, dan wel leesboek gebruiken. Daarna geef ik een paar inleidende beginners boeken per Wijsgerige Traditie weer. Enkele daarvan worden gebruikt voor de losse cursussen en zijn nooit verplicht, wel aan te raden als je aan zo'n cursus deel neemt. Wordt verder uitgebreid.

Wereldfilosofie en de Wijsgerige Jaargang

'Störig'. Als algemene introductie in 'de geschiedenis van de filosofie' beveel ik nog steeds Störig aan. Geschikt als inleiding en naslagwerk gedurende de hele Wijsgerige Jaargang. Niet in de laatste plaats omdat hij begint met een overzicht van "de wijsheid van het Oosten" en daarmee ook een (heel beknopte) inleiding geeft in de Indiase en Chinese filosofie. Maar wanneer het er om gaat om een idee te hebben van wat (de geschiedenis van de) filosofie inhoudt, zou ik gaan voor de heldere verwoording van Störig, Hans Joachim: Geschiedenis van de filosofie. 2 Aula Pockets. Vanaf de 22e (! geheel bijgewerkte) druk. Ook 2 delen in één uitgave, maar dat wordt dan wel een wat onhandelbare dikke pil ... 

De Verbeelding van het DenkenGeïllustreerde Geschiedenis Van De Westerse & Oosterse Filosofie. J. Bor / E. Petersma.

In 1995 verscheen: een  geschiedenis van de filosofie in A4 formaat, van de antieken tot Rorty, met vele illustraties. Geschikt als naslagwerk en de salontafel. Met aandacht voor 'de oosterse filosofie' en wat cultuurhistorische context. Zoals een recensie weergeeft: "Het is moeilijk voor te stellen hoe de filosofiegeschiedenis voor een breed publiek nog attractiever gemaakt kan worden." Het boek is tegenwoordig goed verkrijgbaar op de 2e handsmarkt. Bij voorbeeld via boekwinkeltjes voor een redelijk prijsje. Let op het verschil tussen hard-cover en paperback! Daarna is een bijgewerkte versie verschenen, maar die is erg duur. Wel mooi en kan, gedurende de gehele Wijsgerige Jaargang (een jaar lang filosofie en filosoferen), als naslagwerk worden gebruikt. Dit is dan de zevende geheel herziene druk van 2014 'De verbeelding van het denken. Geschiedenis van de westerse & oosterse filosofie, door Jan Bor en Errit Petersma, met een leuk voorwoord van Connie Palmen. En dan, meer specifiek aangaande:

Westerse filosofie: zijn er natuurlijk, zoals gezegd, heel veel inleidingen. Van zeer uitgebreid tot lachwekkend kort. Een heel mooie, onderhoudende en geestige blijft die van Bertrand Rusell: A History of Western Philosophy, (vertaald in het Nederlands als Geschiedenis van de Westerse Filosofie) waarbij meteen opgemerkt dient te worden dat Russell's analytische voorkeuren de Duitse denkers in een wat geringschattend kader plaatst. (Ook binnen het gebied van de Westerse filosofie zijn er over- en onderbelichte trajecten. Maar zijn humor maakt veel goed!)

Boeddhisme: Een goede inleiding is die van Schumann: Boeddhisme, scholen en systemen

In dit boek wordt het religious-filosofische systeem van het boeddhisme en het boeddhistische pad van bevrijding op een heldere en overzichtelijke manier gepresenteerd. Het gaat Schumann, een uitstekend kenner van de oorspronkelijke schriftelijke bronnen van het boeddhisme en de levende omgeving waarin ze zijn ontstaan, niet om een inhoudelijke waardering of verdediging van de leringen van de grote Indiase wijze en leraar, maar om een zo exact mogelijke godsdienstwetenschappelijke weergave. (Van de achterflap.)

Voor de Chinese filosofie en levenskunst gebruik ik de laatste jaren Puett's 'de Weg' als vertrekpunt. 

'De Weg, wat Chinese filosofen ons over het goede leven leren. Immens populair (en populariserend), maar zeker als kennismaking interessant. Met een sterke focus op de veranderingen die het inbrengen van nieuwe patronen ('rituelen') teweeg kunnen brengen in ons leven. 

Daarnaast en daarenboven wil ik, bij een wat diepgravender belangstelling, het werk aanbevelen van 

Karel van der Leeuw (ook één van de grondleggers van de Kinderfilosofie en het Socratisch Gesprek in Nederland) Het Chinese denken. Geschiedenis van de Chinese filosofie in hoofdlijnen.

Aanbevolen literatuur Islamitische filosofie:

Leezenberg, Michiel (2001) Islamitische filosofie, een geschiedenis ISBN 90-5460-046-2 Liefst tweede (met India een uitgebreidere) editie. ISBN 978-90-5460-1487. Mooi boek dat helder overzicht biedt. Dit gebruiken we als werkboek en naslagwerk voor de cursus Islamitische filosofie. Ook omdat er geen goed Nederlandstalig alternatief is, wat iets aangeeft over het belang ervan voor zoiets als de Wereldfilosofie ... Dat geldt natuurlijk ook voor 

Afrikaanse filosofie: want daar kijk ik nog naar uit ...  Voorlopig gaan we nog even uit van de samenvatting in de hier boven genoemde laatste editie van de 'Verbeelding van het denken', waar het een plek heeft gekregen in hoofdstuk 9: de twintigste eeuw (!) p. 645-656

Ter droefstemmende vergelijking heeft ook de Islamitische Filosofie hier een plek gevonden, in het zelfstandige hoofdstuk 4: het nabije oosten p. 265 -277, met ook iets meer dan 10 pagina's dus. Wat weer aangeeft dat het boek van Leezenberg onmisbaar is. Er zijn wel heel goede Engelstalige inleidingen en heel wat diepgravender literatuur aangaande de Islamitische filosofie, Zie daartoe de literatuur voor wijsgerige onderzoekers