ANaarZ

Afrikaanse filosofie

(In 4 lessen: avondcursus wo 6 mei - 27 mei of dagcursus do 7 mei - 4 jun)

We begeven ons in wel heel onbekend gebied. Kunnen we wel spreken van zoiets als Afrikaanse filosofie? Ondertussen hebben we een aantal kenmerken gedistilleerd vanuit de Wereldfilosofie. Nu bezien we of deze toepasbaar zijn op een terrein dat pas ontdekt is door de filosofen. We bezien wat Afrikaanse filosofen hier van denken. Maar we we beginnen met een korte kennismaking.

1] Geschiedenis van de Afrikaanse filosofie
We bezien dit immense continent en maken  eerste grote onderscheiden: geografisch tussen Noord en Zuid en historisch naar perioden: voor-koloniaal, koloniaal en post-koloniaal. We stellen de vraag: Wat is Afrikaanse filosofie? en zien, met Afrikaanse denkers het probleem van vraagstelling en definitie dat hierachter schuil gaat. We bezien de mogelijkheid of hier toch niet wellicht de ouste sporen van wat filosofie heet, te vinden zijn. We onderzoeken de relaties tussen filosofie, de Grieken, Egypte en Afrika: "Is Griekse filosofie gestolen Egyptische filosofie?"

2] Afrocentristen, Etnofilosofen en universalisten 
We bezien enige antwoorden op de vraag naar de Afrikaanse filosofie en onderzoeken de definities van Placide Tempels die Bantoe filosofie typeert als de Afrikaanse filosofie. Leopold Sédar Senghor die het eigene van de Afrikaanse filosofie ziet in de ‘Négritude-beweging’ en Alexis Kagame die filosofie onttrekt aan linguistische structuren van de Afrikaanse talen.Filosofen als Henry Odera Oruka benadrukken de rol van de wijzen (sages) in de Afrikaanse filosofie en Kwasi Wiredu benadrukt het belang van “conceptuele dekolonisatie”.

3] Ubuntu, Ifa en het nieuwe Afrikaanse denken 
We bezien Ubuntu, op te vatten als een ethische of humanistische filosofie die draait om toewijding en relaties tussen mensen onderling. Inspiratiebron o.a. voor Nelson Mandela en sterk in opkomst als tegenhanger voor  westerse  doorgedraaide indvidualisering. Daarnaast maken we kennis met 'Ifa-systeem', in het leven geroepen door Orunmila, door de Nigeriaanse filosofe Sophie Oluwole naast Socrates een van "de twee beschermheiligen van de klassieke filosofie" genoemd. Ik laat zien dat de uitspraak van Plinius de Oudere (die leefde in de 4e eeuw v.g.j) nog steeds en steeds meet geldt: Ex Africa semper aliquid novi: uit Afrika komt altijd iets nieuws”. 

4. Wat is Afrikaanse filosofie?  
Hier bezien we de Afrikaanse filosofie, als relatieve nieuwkomer in de Wereldfilosofie, in vergelijking met de andere wijsgerige tradities. Wat is eigen aan de Afrikaanse filosofie en waarin komt zij, als we dan toch kunnen spreken van filosofie en niet alleen van wijsbegeerte, overeen met de andere filosofische tradities als die van het westen, de islam, het boeddhisme en de Indiase en Chinese filosofie? Wat maakt dat we deze alle filosofisch kunnn noemen. We maken een overgang naar 'de wereld-filosofie', het volgende onderdeel van onze reis.

 

UA-12723506-1