aANZet

ANZ: aANZet tot wijsgerig leven, van A Naar Z

Actueel nieuws m.b.t.

DE WIJSGERIGE JAARGANG, CURSUSSEN, LEZINGEN, WORKSHOPS, en RETRAITES

Kun je vinden in de Nieuwsbrief
Deze kun je HIER downloaden.
Of hieronder (in wat verkorte vorm) teruglezen:
Wil je de Nieuwsbrief voortaan ontvangen?
Mail dan naar wijsgerigleven@mail.com

 

In deze Nieuwsbrief staat een kort overzicht van de activiteiten die aANZet dit studiejaar organiseert, zoals:

de Wijsgerige Jaargang

Deze cyclus biedt de mogelijkheid een jaar lang kennis te maken met filosofie en zelf te filosoferen. 

Jaarthema

“Reizen is een nuttige bezigheid. Je geest is voortdurend in de weer om onbekende en nieuwe dingen te ontdekken, en een betere leerschool ken ik niet.” Michel de Montaigne. “De Essays.”

We beginnen in september weer met de Westerse filosofie. Zoals elk jaar wisselt het thema. Het jaarthema is nu: 'Wereldreis door de filosofie'. 

Zoals de meesten van jullie weten lag mijn focus de afgelopen jaren vooral op verinnerlijking. (Filosofie & Meditatie). De komende jaren wil ik, als het kan, de cultureel-historische kanten weer wat meer onderzoeken en toelichten. We reizen daarbij langs de Middenweg in het besef dat deze (binnen- en buiten-) aspecten nooit los staan van elkaar. De metafoor van het reizen geeft dit ook aan: we reizen langs mooie plaatsen, maar hoe we ze zien is aan ons. Het gedicht van Rumi, (islamitische dichter-wijsgeer) op het einde van deze Nieuwsbrief geeft aan dat we ook altijd reizen binnen onszelf. Daarnaast is dit gedicht een illustratie voor wat aandachtsmeditatie inhoudt. We verbreken deze verbinding van filosofie met meditatie niet, maar het accent komt anders te liggen. De Jaargang wordt wat speelser en krijgt meer het karakter van een filosofische vakantie.

 Westerse filosofie: reis door Europa

Gedurende deze herfst reizen we langs:

Milete: en ontmoeten daar de pre-socraten. We onderzoeken het begin van de filosofie en maken (evt. opnieuw) een aanvang met zelf filosoferen. Vervolgens reizen we door naar Athene en spreken daar Socrates & Plato. Met Alexander de Grote reizen we mee tot in India en bezien wat zijn leermeester Aristoteles van zijn leerling leerde. Dan gaan we naar Rome als het centrum van de Middeleeuwse filosofie en bezien van daaruit wat de Renaissance nu eigenlijk inhield. Meer noordwaarts dan gaan we op zoek naar de wortels van 'de westerse verlichtingsidee' en zien hoe dit zonnige Europese ideaal ook zijn schaduwzijdes heeft.

Wil je je kennis hierover verfrissen en verdiepen? Dan kun je je nu inschrijven! Neem dan contact op met de Volksuniversiteit Den Haag. Met een nieuw jaarthema liggen ook de accenten anders en zijn sommige onderdelen wezenlijk anders. Ik geef dit onderdeel zowel overdag als 's avonds, in ieder geval in Den Haag en in Zoetermeer.

De Zijderoute

Van 17 april t/m 10 juli ben ik op reis geweest lang de Zijderoute. We hebben 7 landen bezocht en daarin vele boeddhistische sporen gevolgd. Uiteraard komt het een en ander hiervan terug in de Wijsgerige Jaargang. Vier van de landen die we hebben bezocht, waren Islamitisch. Dat was een nieuwe ervaring voor mij en heeft me in vele opzichten verrast. De voorbereidingen en de ervaringen die ik daarbij heb uitgewerkt vormen de grondslag voor een nieuw onderdeel in de Jaargang:

Islamitische cultuur en filosofie.

Zodoende reizen we, na onze Europese filosofie-tour, door naar Mekka: we bezien hoe de Islam is ontstaan en waarom dit relevant is voor de wereldfilosofie. Gedurende de tweede bijeenkomst bezien we Iran. Dit is een fascinerend land en is bakermat van klassieke Islamitische filosofie en van Soefi-mystiek. De derde keer bezoeken we Spanje waar, in het Islamitische Al Andaloes, Christelijke en Islamitische filosofie in samenhang met Joodse denkers een bijdrage levert aan wereldfilosofie, om dan weer door te reizen naar India om te bezien wat Akbar de Grote op het oog had toen hij filosofen van over de hele wereld samenbracht in Fatehpur Sikri. Met speciale aandacht voor soefi-dichters als Rumi en andere mystieke denkers uit het Islamitische cultuurgebied.

Vooruitblik 2019

Tweede reisonderdeel: India, Tibet, China, Japan en Afrika
Dan reizen we, in het nieuwe jaar, verder door in India, Tibet, China en Japan en (ook nieuw in de Jaargang) naar Afrika. Dit reisverhaal vormt het onderwerp voor de Tweede Nieuwsbrief die rond kerst/nieuwjaar uitkomt.

DE WIJSGERIGE PELGRIMSDAGEN

VAN filosofisch REIZIGER TOT wijsgerig PELGRIM

Naast de Wijsgerige Jaargang is er ook weer de mogelijkheid mee te doen met de Wijsgerige Verdiepingsdagen. Hier creëren we rustplaatsen binnen de reis door de wereldfilosofie.We maken halt en concentreren ons op bepaalde denkers. We lezen en bespreken teksten. We betrekken deze op ons eigen leven. We doen dit door goed te lezen en bedachtzaam te spreken. Dat wil zeggen: meditatief en socratisch aan de hand van de eigen ervaring. Zo worden reizigers pelgrims. Het thema hier is:

DE WERELD ALS PELGRIMSOORD

Deze dagen zijn met name bedoeld voor (ex-) Jaargangers (en andere wijsgeren) en bieden de mogelijkheid tot uitwerking en reflectie t.a.v. hetgeen in de Wijsgerige Jaargang werd en wordt aangereikt. De nadruk ligt op de wijsgerige praxis, middels het lezen en bespreken van originele filosofische teksten (in Nederlandse vertaling), gerelateerd aan het dagelijks leven en werk van de deelnemers.

De wijsgerige verdiepingsdagen vinden plaats, eens in de 14 dagen, op zondagen, van 14.00-17.00 uur op een nader bekend te maken adres. De eerste Wijsgerige Verdiepingsdag start nadat de Wijsgerige Jaargang van start is gegaan. De dagen volgen het patroon van de Jaargang: in de herfst tot aan de winter Westerse en Islamitische wijsgerige teksten en besprekingen, van de winter tot aan de zomer (gedurende het tweede reisonderdeel) zijn er Indiase, Boeddhistische, Chinese en Afrikaanse filosofisch-wijsgerige verdiepingsdagen. We sluiten af met twee verdiepingsdagen rondom 'wijsgerige pelgrimages en wereldburgerschap'.

 De Wijsgerige Verdiepingsdagen

Je hebt al wat ervaring met de werkwijze van aANZet en weet al iets van de (wereld-) filosofie Je wilt meer weten en begrijpen en dit bespreken, ook met andere deelnemers? Dan kun je deelnemen aan deze dagen waarin close reading wordt gecombineerd met een socratisch gesprek.

De kosten bedragen 25,- per deelnemer, per verdiepingsdag. Incl. teksten, thee en versnapering. Geef aan voor welke dagen je belangstelling hebt en ik zal dan weer contact met jou opnemen. Wacht niet te lang met aanmelden a.u.b. want we gaan uit van een min. van 6 en een max. van 10 deelnemers. Voor een aANZet tot wijsgerig leven! Dit jaar, op:

7 oktober. Plato lezen, Socrates begrijpen. Over de Platoonse achtergronden van het Socratische Gesprek, dat we tegelijkertijd ook voeren aan de hand van een Platoonse dialoog!

21 oktober. Aristoteles: deugdenethiek en de filosofie van het Midden. Over de Middenweg en het goede leven. Hoe kunnen wij deze bewandelen en er deel aan hebben?

4 november. Meister Eckhart: Godsgeboorte in de ziel. Middeleeuwse mystiek. Godsgeboorte in de mens. Volgens de dominicaan Eckhart een reële mogelijkheid! 18 november. Buber: Wijsgerige dialoog als levensvorm. Een Joods denker met de overtuiging dat juist spreken en goed luisteren een noodzaak is. Hoe doe je dat?

NABIJE OOSTEN

2 december. Falsafa, ofwel: filosofie in de Islam. We lezen en bespreken gezamenlijk filosofische teksten van beroemde islamitische wijsgeren en op
16 december. Teksten van islamitische mystici (filosofen en dichters). Bodemloze liefde is hier de inspiratiebron!

Na deze wijsgerige reis door de eerste twee cultuurdomeinen worden de wijsgerige dagen in het nieuwe jaar, rondom en naar India, Tibet, China Japan en Afrika voortgezet en toegelicht in de volgende Nieuwsbrief ..

De Zwijgen & Spreken Retraite

Zoals elk jaar twee keer ga ik ook dit najaar op retraite samen met Erik Boers van Het Nieuwe Trivium. Deze retraites rondom Zwijgen & Spreken zijn kleinschalig, duren drie dagen en de eerstvolgende is ook nu weer volgeboekt. De volgende retraite is in het voorjaar van 2019. Belangstelling? Mail naar info@anz.nu

De Wijsgerige Retraite

Ter afsluiting van de Wijsgerige Jaargang (2018-19) organiseer ik ook het komende jaar een retraite voor wijsgeren. Deze zal plaatsvinden in de zomer van 2019 in Gent en duurt 5 dagen. Maximaal 12 deelnemers. Het thema draait altijd rond filosofie en meditatie en zal dit jaar meer specifiek vorm krijgen rondom poëzie en mystiek. Kosten liggen rond de 750 per deelnemer. Incl. verblijf, eten, leesmateriaal en begeleiding. Interesse? Je opgeven? Mail naar Peter via info@anz.nu

Leestip voor een Wijsgerige herfst: mijn eigen eerste kennismaking met de

Islamitische filosofie, een geschiedenis door Michiel Leezenberg, (2001) ISBN 90- 5460-046-2 Bekroond met de Socrateswisselbeker. Liefst tweede druk, omdat hierin de Islamitische filosofie in India een plek heeft gekregen.

Tot slot het hierboven reeds aangekondigde gedicht van Rumi:

De herberg

Dit mens-zijn is een herberg

Elke ochtend nieuw bezoek:
Een vreugde, een depressie, een beperking, 
Een moment van aandacht komt
Als onverwachte gast.

Verwelkom ze; ontvang ze allemaal gastvrij; 

Zelfs als een menigte zorgen binnenstormt, 

Die met geweld je huis binnenste buiten keert.

Behandel elke gast met eerbied, want 

Misschien komt hij de boel ontruimen

Om plaats te maken voor nieuw geluk ......

De donkere gedachte, de schaamte, het venijn, 

Ontmoet ze bij de voordeur met een glimlach 

Vraag ze aan te schuiven.

Wees blij met ieder die langskomt, want

De hemel heeft ze gestuurd, stuk voor stuk, 
Om jou als raadgever te dienen ...