aANZet

ANZ: aANZet tot wijsgerig leven, van A Naar Z

Actueel nieuws m.b.t.

DE WIJSGERIGE JAARGANG, CURSUSSEN, LEZINGEN, WORKSHOPS, en RETRAITES

Uitgebreidere info kun je vinden in de Nieuwsbrief
Deze kun je HIER teruglezen.
Wil je de Nieuwsbrief voortaan ontvangen?
Mail dan naar wijsgerigleven@mail.com

 

START India en Indiase filosofie (in 4 bijeenkomsten) 15 en 17 januari in den Haag

We beginnen onze reis in het nieuwe jaar rond de Indus, een vergeten beschaving, gelegen in het huidige Pakistan. We vinden hier oeroude sporen van wat we 'meditatie' noemen en hier pakken we het zijspoor van Alexander de Grote weer op dat we in het eerste onderdeel Westerse filosofie hebben gevolgd. Dit leidt ons naar de Greco-boeddhistische cultuur, een mengvorm van Griekse en Boeddhistische kunst. We bezien het Sanskriet als de cultuurtaal van het oude India en bespreken waarom dit van groot belang is voor de Indiase filosofie, zoals deze tot uitdrukking komt in achtereenvolgens de Vedas, Upanishaden, de Bagavad Gita en de zes grote filosofische systemen van de klassieke periode van het oude India. Met de bespreking van Shankara's advaita Vedanta ronden we dit overzicht van de grondslagen van de Indiase filosofie af met de vraag: wat is Indiase filosofie?

Data Indiase filosofie in Den Haag

DATA INDIASE FILOSOFIE
Dinsdag 15/01/2019 - 20:00 uur. 
Dinsdag 22/01/2019 - 20:00 uur. 
Dinsdag 29/01/2019 - 20:00 uur. 
Dinsdag 05/02/2019 - 20:00 uur.

Donderdag 17/01/2019 - 14:00 uur.
Donderdag 24/01/2019 - 14:00 uur. 
Donderdag 31/01/2019 - 14:00 uur. 
Donderdag 07/02/2019 - 14:00 uur.

Samengaand met de inleidende colleges Wereldfilosofie zijn er de verdiepingsdagen die de mogelijkheid bieden nader in te gaan op de in de colleges aangeboden lesstof. We lezen en bespreken hier originele filosofische teksten uit India, vertaald in het Nederlands.

Verdiepingsdagen INDIA
27 januari
: Grondslagen van de Indiase filosofie
We lezen en bespreken:
- de onvolprezen 'hymne van de schepping' (filosofische poëzie van vóór de keer-tijd ).
- tekstdelen uit de voor het ontstaan van het Indiase filosofisch denken zo belangrijke offerrituelen van de 
Rigveda
- de belangrijkste dialogen uit de Upanishads (meditatieve wijsheidsteksten) die bepalend zijn voor alle Indiase filosofie daarna)
- wijsgerige hoofdstukken uit de Bhagavad Gita, de tekst die bekend staat als "de bijbel van het hindoeïsme".

10 februari Taalfilosofie, metafysica, religie en levensleer: Teksten uit de latere Indiase filosofie: we beginnen met een korte inleiding in het Sanskriet, de heilige taal van het Oude India door de structuur van het alfabet en de eerste 10 regels van de grammatica van Patanjali te bezien, daar deze het archetypische voorbeeld vormen van een compacte, systematische aanpak, kenmerkend voor de latere Indiase filosofie. We bezien vroege teksten van de logisch-empirische scholen van het Nyaya- Vaisheshika (met 's werelds oudste regels voor dialoogvoering), de verzen van het Samkhya (met de daarin uiteengezette fascinerende evolutietheorie), we lezen uit de Yogasutras van Patanjali (wat duidelijk maakt dat dit iets heel anders is dan wat we nu zo onder yoga verstaan); we bezien een tekst van het Mimamsa, over de eeuwigheid van (NB!) taal en klank en we lezen een tekst van Shankara, grondlegger van de in het westen zo invloedrijke advaita-Vedanta-school. Kortom, we lezen en bespreken teksten uit de 6 filosofische systemen van het oude India.

De readers (met de bij de desbetreffende Verdiepingsdagen behorende teksten) worden vooraf toegestuurd aan de deelnemers (die verondersteld worden ze dan ook vooraf te lezen).

Boeddhistische filosofie: Boeddha in India, Nepal, Tibet, China, Japan
(in 6 bijeenkomsten)
Dit onderdeel van onze filosofische wereldreis brengt ons naar het huidige Nepal, waar Siddhartha Gautama, beter bekend als de Boeddha, werd geboren: we bezien het leven van de Boeddha en zijn oorspronkelijke leer: de eerste bijeenkomst van dit onderdeel van onze reis door de Wereldfilosofie heet dan ook:

1. de Boeddha en zijn leer Het leven van de Boeddha in woord en beeld.
Een introductie tot het leven van Siddhartha Gautama, de latere Boeddha: zijn levensomstandigheden, het bereiken van de verlichting, het eerste onderricht, zijn leven als leraar, zijn sterven en zijn nalatenschap. We gaan in op verschillende aspecten van de historische, legendarische en de mythische Boeddha. Met veel voorbeelden uit de boeddhistische kunst en de symboliek, verbonden met zijn levensfasen en zijn handbewegingen (mudras).

2. Noord-India: Hinayana: het kleine voertuig

Hierna bezien we het cultuurgebied van Noord-India waarin het vroege boeddhisme vorm krijgt. We leren meer over de filosofische grondslagen van het vroege boeddhisme: de 4 edele waarheden, het Achtvoudige Pad, de dharmas en de skandhas. Tevens maken we kennis met de oude geschriften van de Pali-canon (de oudste boeddhistische geschriften) en de Abhidhamma: de filosofische en psychologische commentaren op de leer van de boeddha.

3. Zuid-India: Mahayana: het grote voertuig

We maken kennis met de latere ontwikkelingen binnen de boeddhistische leer (vanaf het begin van de jaartelling beginnend in Zuid-India) en we bezien de enorme veranderingen die daar mee samen gaan: de opkomst van wat Overstijgende Wijsheid' wordt genoemd, met denkers als Nagarjuna en Candrakirti en scholen als het Madhyamaka, het Yogacara en we overdenken wat dat nu allemaal te betekenen heeft voor ons.

4: Tibetaans boeddhisme

Over de vormen die het boeddhisme aanneemt in Tibet en de Grote Wijsgerige Scholen: deNyingmaKagyuSakya en de Gelug met hun heel eigen verwerking van het Indiaas-boeddhistische erfgoed; over de wisselwerking met de inheemse religie, het Tibetaanse Dodenboek en over de dalai-lama natuurlijk.

5: Chinees boeddhisme

We bezien hoe het boeddhisme China binnenkwam en langzaamaan, in wisselwerking met Confucianisme en Taoisme een Chinees boeddhisme werd. We nemen het Cha'an-boeddhisme (voorloper van ZEN) en de stroming van 'het Zuivere Land' (Sukhavati) onder de loep.

6. Japans Boeddhisme

We bespeken Zen, Soto en Rinzai, met speciale aandacht voor de zen-patriarch Dogen en de invloed van zen op de kunst. En verder: Sukhavati, het Zuivere Land en het belang van de lotussutra voor miljoenen Japanners. Hier zien we hoe het Boeddhisme leren omvat die elkaar lijken uit te sluiten. Dus ook hier, afsluitend en terugblikkend, de vraag:

wat is boeddhistische filosofie?

Data Boeddhistische filosofie
Dinsdag 12/02/2019 - 20:00 uur. 
Dinsdag 19/02/2019 - 20:00 uur.
Dinsdag 26/02/2019 - 20:00 uur.
Dinsdag 05/03/2019 - 20:00 uur. 
Dinsdag 12/03/2019 - 20:00 uur. 
Dinsdag 19/03/2019 - 20:00 uur.
Dinsdag 26/03/2019 - 20:00 uur.

Donderdag 14/02/2019 -14:00 uur.
Donderdag 21/02/2019 -14:00 uur.
Donderdag 28/02/2019 -14:00 uur.
Donderdag 07/03/2019 -14:00 uur.
Donderdag 14/03/2019 -14:00 uur. 
Donderdag 21/03/2019 - 14:00 uur. 
Donderdag 28/03/2019 - 14:00 uur.


Verdiepingsdagen in Den Haag, rondom 'boeddhisme' in INDIA, TIBET en JAPAN

24 Februari: Leerreden van de Boeddha en vroege Boeddhistische (Theravada-) teksten:
we lezen en bespreken de eerste drie leerredes van de Boeddha die aangeven hoe hij de leer (op steeds verschillende wijze) vorm gaf. Daarnaast lezen en bespreken we enige korte filosofisch belangrijke teksten uit de Palicanon. Ook lezen we uit 'De vragen van Menander' (een tekstvoorbeeld uit de Grieks-Boeddhistische periode met daarin een filosofische analyse van 'het zelf' en de eerste afspraak voor een machts-vrije filosofische 
dialoog).

10 maart Bodhisattvas aan het woord: Teksten uit het Mahayana-boeddhisme
We lezen, beluisteren en bespreken het dagelijks in vele boeddhistische kloosters onophoudelijk gereciteerde Hart- en het Diamantsoetra (dat de filosofische premissen van het Hartsoetra wat uitgebreider uiteenzet). We lezen en bespreken teksten van de prominente boeddhistische filosofen Nagarjuna (de tweede Boeddha), Candrakirti (met zijn heldere commentaar op de radicale filosofie van Nagarjuna), Asanga en Vasubandhu (stichters van de Zuiver-Bewustzijn-School), Dignaga en Dharmakirti (de boeddhistische logici) en we sluiten af met Shantideva, die een enorme invloed had, met name op het Tibetaans boeddhisme.

24 maart Tibetaanse meesters aan het woord
We lezen en bespreken teksten van de 4 Grote Wijsgerige Scholen van Tibet: de Nyingma, Kagyu, Sakya en de Gelug die elk voor zich een licht werpen op de veelzijdige Tibetaanse tradities. Elk van deze scholen geeft uiteenlopende interpretaties van de leer van de Boeddha.
Het lezen van deze teksten geeft veel inzicht in wat Tibetanen verstaan onder de 
bodhi: de verlichting. Daarnaast lezen we teksten uit de Lojong-traditie waarin 'het trainen van de geest' centraal staat: een bijzondere tekst die als doel heeft mensen om te vormen tot bodhisattvas: wezens die geschikt zijn voor de verlichting.

31 maart Filosofie & Meditatie
We lezen teksten waarin boeddhistische meditatie centraal staat, o.a. uit het soetra van de aandacht (
satipatthanasutta), wellicht de oudste en belangrijkste meditatietekst van alle boeddhistische tradities. We lezen (ter vergelijking) uit enige andere belangrijke meditatiesoetras uit de Palicanon. Daarnaast lezen en bespreken we Cha'an teksten uit het oude China en we lezen uit de Shobogenzo, waarin de Japanse Meester Dogen zijn unieke visie t.a.v. boeddhistische filosofie & meditatie uiteenzet.

Deze teksten (de bij de desbetreffende Verdiepingsdagen behorende Readers) worden vooraf toegestuurd aan de deelnemers die verondersteld worden ze dan ook vooraf te lezen.

Filosofie & Meditatie

Tijdens de verdiepingsdagen zullen we, naast het lezen en bespreken van Boeddhistische teksten, vooraf en ter afsluiting ook mediteren. Steeds gaat het dan om vormen die passen en aansluiten bij de besproken tradities. De begin- en eindtijd worden daarom wat aangepast. Nadere en meer specifieke info wordt t.z.t. aan de deelnemers verstrekt.

Al wijsgerige lentekriebels? Kijk dan eens HIER naar het vooruitzicht LENTE 2019