aANZet

ANZ: aANZet tot wijsgerig leven, van A Naar Z

(WIJSGERIGE JAARGANG 2018-2019)

Module 4: Boeddhistische filosofie in India, Tibet, China en Japan (in 6 bijeenkomsten)

Dit onderdeel van onze filosofische wereldreis brengt ons allereerst naar het huidige Nepal, waar Siddhartha Gautama, beter bekend als de Boeddha, werd geboren: we bezien het leven van de Boeddha en zijn oorspronkelijke leer: de eerste bijeenkomst van dit deel heet dan ook: 

1. Nepal: de Boeddha en zijn leer

2. Noord-India: Hinayana: het kleine voertuig

Hierna bezien we het cultuurgebied van Noord-India waarin het vroeg boeddhisme vorm krijgt. Dit blijkt grote betekenis te hebben voor de relatie van filosofie met de persoonlijke ontwikkeling. Over de 4 edele waarheden, het Achtvoudige Pad, de darmas en de skandhas.

3. Zuid-India: Mahayana: het grote voertuig

We maken kennis met de latere ontwikkelingen binnen de boeddhistische leer (vanaf het begin van de jaartelling beginnend in Zuid-India) en we bezien de enorme veranderingen die daar mee samen gaan: over de Overstijgende Wijsheid, Nagarjuna, Madhyamaka, het Yogacara en wat dat nu allemaal te betekenen heeft voor ons.

4:  Tibetaans boeddhisme

Over de vormen die het boeddhisme aanneemt in Tibet en de wijsgerige scholen: de nyingma, kagyu, sakya en gelug; over het Tibetaanse Dodenboek en over de dalai-lama natuurlijk.

5: Chinees boeddhisme 

We zagen (tijdens de module Chinese wijsbegeerte) hoe het boeddhisme China binnentrok en langzaamaan een Chinees boeddhisme werd. Nu bezien we vooral het typisch Chinese Cha'an-boeddhisme (voorloper van ZEN) en de stroming van 'het Zuivere Land' (Sukhavati). 

6. Japans Boeddhisme  

We bespeken Zen, Soto en Rinzai, met speciale aandacht voor de zen-patriarch Dogen en de invloed van zen op de kunst. En verder: Sukhavati, het Zuivere Land en het belang van de lotussutra voor miljoenen Japanners. Hier zien we hoe het Boeddhisme leren omvat die elkaar lijken uit te sluiten.


Over 'het Boeddhisme'

Het boeddhisme is een levensleer met een enorme filosofische diepgang. Het is in staat levens te transformeren en heeft een reikwijdte die interpretaties doet variëren van atheistisch en skeptisch tot diep-religieus en gelovig. Van zeer down-to-earth en praktisch tot mystiek en esoterisch, van wetenschappelijk tot magisch: binnen het boeddhisme lijkt alles mogelijk. Tegelijkertijd kent 'het boeddhisme' een aantal uitgangspunten die door alle richtingen worden geaccepteerd en onderzocht. Het boeddhisme in al zijn facetten vormt een in wezen eenvoudige leidraad in een complexe wereld. Naast de boeddhistische levenskunst en filosofie is er aandacht voor boeddhistische kunst en voor vroege en latere meditatievormen zoals sati-meditatie, de bron van wat nu bekend staat als mindfulness.