ANaarZ





De Wijsgerige Jaargang: Op reis door de Wereldfilosofie  

Chinese filosofie 2: Confucius en het confucianisme   

 

Overzicht van Chinese filosofie. Thema: Orde uit Chaos

1: De wortels van de Chinese filosofie: China vóór het keizerrijk en overzicht van het geheel

Begin in en beginnen met de Chinese filosofie: Orde uit Chaos. Het tijdperk der Strijdende Staten. Van honderd naar de zes scholen uit het Klassieke Tijdperk

En dan nu:

2: Confucius en het confucianisme (RU-jia) (Mencius en Xun Zi)

 

Thematisch-wijsgerig: REN en LI als middelen voor innerlijke beschaving (xiu-shen)

 

De drie Grootmeesters van het confucianisme 

Confucius (551-479 v.G.j.) 

Mencius (372-289) en 

Xun Zi (298-238 vGj) 

 

De confucianistische canon: 9 geschriften 

5 klassieken (YING /CHING/TJING): 

 

I Tjing: het Boek der Veranderingen (I Ching, ook wel Yi Jing); 

Shu Ching: het Boek der Historiën; 

Shi Ching: het Boek der Liederen; 

Li Ching: het Boek der Riten en 

Chun qiu: de Lente- en Herfstannalen. 

 

4 Confucianistische boeken: 

'De gesprekken' van Confucius, (Lun Yu, the Analects); 

De Mencius (Mengzi); 

De Grote Leer (Da-Xue) en 

De Leer van het Midden (Chung Yung)

 

Wijsgerig-thematisch

Overkoepelende thematiek van de Chinese filosofie: Kosmos, Maatschappij + Mens, Aarde. 

Het meest centrale onderwerp van de Chinese wijsbegeerte als geheel is de verhouding tussen kosmos,  mens, maatschappij, hemel en aarde en daarbinnen m.n. het onderzoek naar de menselijke natuur en de rol van zelf-cultivatie (xiu-shen). Voor het confucianisme ligt daarbij de nadruk op (de relatie tussen) mens en maatschappij.

 

Centrale begrippen voor alle stromingen en scholen zijn: DAO, CHI, YIN & YANG.

 

De mens (REN): menswordingvan de Shih via de Yunzi, naar de Sheng. Dit betekent ook een verandering in de deugdenleer 

 

De ‘zes kunsten’ ter scholing van de edelman (de SHIH): boogschieten en wagenmennen, muziek en schrijven, ceremonieën en geschiedenis.

 

De 6 kardinale of innerlijke deugden van de YUN.ZI de nobele, de wijze 

Ren: Menselijkheid;

Li: Ritueel, gepastheid, wellevendheid, etiquette, welgemanierdheid, fatsoen

 

Yi: rechtvaardigheid, balans; Shu: wederkerigheid; Chung: trouw, loyaliteit; Xiao: liefde en zorg

 

Maatschappij

de wu lun: de 5 maatschappelijke basisverhoudingen binnen de confucianistische gemeenschap zijn:

vorst - onderdanen, vader - zoon, man - vrouw, oudere broer - jongere broer, leraar-leerling en vriend - vriend. 

 

Cheng-ming: de rectificatie der namen, ofwel: het belang van het juiste gebruik van de woorden. 

Het mandaat van de Hemel (Tian Ming). De staats-examens.

 

De historische ontwikkeling v/h Confucianisme in 8 fases

1 Leer van de Meester  (551-479 v.G.j.) (in de Lunyu) 

2 Verwerking (450-200)

3 Han-synthese (206 vgj. - 220)

4 Verval onder boeddhistische hegemonie (de 3de–7de eeuw)

5 Herformulering  centrale thema’s (ong. 800-1000)

6 Neo-confucianisme (vanaf ong. 1000, rond 12de–13de eeuw de tweede grote synthese

7 'Verstarring' (1500-1900)

8 XXe eeuw: China onder Mao Zedong en het Chinese communisme

9 Heden: de Xi Jinping renaissance

 

De invloed van Confucius

 

Mencius, leerling van Confucius

Kerncitaat: “De mens is goed.”

 

Xun Zi, ook een leerling van Confucius. 

Kerncitaat: “De mens is slecht.” 

 

修身 Het xiu-shen model: 3 Confucianistische varianten 

Confucius:     Het ont-wikkelingsmodel

Mencius:     Het ont-dekkingsmodel 

Xun Zi:     Het her-vormingsmodel


ZIE verder het thuiswerk (huiswerkopgaven) met de leestekst: 

de 3 Confucianistische Grootmeesters